انواع معادن سنگ ایران

انواع معادن سنگ ایران

زغال سنگ:

معادن زغال سنگ شمال ایران از آذربایجان تا خراسان گسترده است.

مرغوبترین جنس زغال سنگ منطقه ى البرز از معادن زیراب به دست مى آید که به کارخانجات ذوب آهن اصفهان حمل مى شود.

بقیه در کارخانجات نساجى مازندران (قائم شهر و بهشهر) یا در واحدهاى صنعتى اطراف تهران و کرج استفاده مي شود.

از جمله معادن دیگر :

منطقه ى البرز مى توان از شمشک،گاجره، نساء، لالون، گرمابدر، الیکا و گلندرود نام برد. ذخیره ى قطعى زغال سنگ کشور را در حدود 282.939.000 تن برآورد کرده اند.

سنگ آهن:

سنگ آهن در بسیارى از نقاط کشور از جمله در بافق، سمنان، شمس آباد ( اراک ) ، زنجان و محلات تاکنون شناسایى شده و در حال بهره بردارى است.

سنگ آهن در ایران عمدتاً از نوع مانیتیت، هماتیت و یا لیموتیت و اندکى با ترکیبات سولفورى ودرجهى خلوص بالایى (60%) دارد.

ذخایر احتمالى آهن ایران را 7/1 میلیارد تن و ذخایر قطعى آن را بیش از 500 میلیون تن برآورد کرده اند.

مس:

استخراج مس در ایران سابقه اى کهن دارد و معادن آن در سراسر فلات ایران پراکنده است.

میزان ذخایر مس ایران را تا صدها میلیون تن برآورد کرده اند که مهمترین معادن فعال آن در سرچشمه است.

افزون بر این، معادن مس فراوانى در نواحى انارک ( یزد ) ، زنجان ( بایچه باغ ) ، آذربایجان ( سرنگون، مزرعه و هرواباد ) وجود دارد.

سرب و روی:

ب و روى کشور را بیش از 30 میلیون تن برآورد کرده اند .

بیشتر آن در حواشى کویر لوت و ایران مرکزى ( حوالى انارک، یزد، اصفهان و اراک ) و نواحى پیرامونى البرز قرار دارد.

فلزات قیمتی:

بر اساس اکتشافات انجام شده در اطراف محلات، رگه هایى از طلا کشف شده که مقدار آن قابل توجه است.

معدن دیگرى نیز میان دلیجان و میمه شناسایى شده که به علت کمى عیار استخراج آن مقرون به صرفه نیست.

در اصفهان نیز در چندین نقطه از جمله در موته معدن طلا کشف شده است.

در ایران نشانه هایى که دال بر وجود معادن نقره باشد، به دست نیامده است.

ولى چون این فلز غالباً همراه سرب و نیکل و مس به دست مى آید، احتمال وجود آن در کانالهاى نواحى بیرجند و بلوچستان بسیار است.

مواد معدنی غیر فلزی:

از جمله ذخایر معدنى فراوان و پربهاى ایران انواع سنگهاى ساختمانى (به صورت سنگ لاشه، تزیینى و یا سنگ آهک و گچ ) و خاکهاى معدنى، و همچنین نمک را مي توان نام برد.

نمک:

نمک که در حواشى کویرهاى مرکزى به مقادیر بسیار به دست مى آید .

 بزرگترین معادن آن در جزایر خلیج فارس و مخصوصاً در جزیرهى قشم ( درهى نمکدان ) وجود دارد که ذخایر آن را 300 میلیون تن برآورد کرده اند.

خاکسرخ:

این خاک در بیشتر نقاط ایران به دست مي آید .

 مهمترین معادن آن یکى در جزیره ى هرمز در استان هرمزگان و دیگرى در 30 کیلومترى غرب بجستان از استان خراسان مشاهده مي شود.

خاک سرخ یکى از اقلام صادراتى کشور است.

خاک نسور:

این خاک در نواحى خراسان، سمنان، اصفهان، فارس و آذربایجان غربى به دست مى آید.

ذخیره ى احتمالى آن را تنها ناحیه ى سمنان 1.060.000 تن تخمین زده اند و ذخایر احتمالى ناحیه ى اصفهان نیز در سمیرم 4.600.000 و در دویلان 8.000.000 تن برآورد شده است.

فیروزه:

از جمله محصولات معدنى مشهور ایران فیروزه است که بیشتر آن در نیشابور به دست مى آید .

ذخایر آن را از 10 هزار تا 20 هزار تن برآورد کرده اند.

این سنگ قیمتى در باغون از نواحى شاهرود نیز استخراج مىشود.

ایران از نظر مواد معدنى غیر فلزى بسیار غنى است .

معادن فراوانى از سیلیس، دولومیت، فلدسپات، بندونیت، تالک، زاج، فلدوین، تراورتن، مرمر و انواع مختلف سنگهاى ساختمانى و تزیینى در بیشتر استانهاى کشور وجود دارد.

ایران سومین تولید کننده ى بزرگ گچ در جهان است و تولید آن سالانه حدود 5 میلیون تن است.

ارائه شده توسط بانک اطلاعات سنگ ایران با نام تجاری فیرون سنگ

آجر چینی تا سنگ نما

 آجر چینی تا سنگ نما :

نصب سنگ نما در ساختمان:

برای تزیین سنگ نما ضمن آماده شدن سنگ نما مورد دلخواه استاد کاران ماهر

ابتدا جلوی دیوار ها را با قطعه سنگی کروم بندی و اضلاع دیوار را به صورت صاف و گونیا ریسمان بندی می کنند.

سپس رگه اول سنگ نما ها را شمشه گیری می کند بعد از ریسمان بندی بالا و کنترل شاغولی آن سنگ نما های رگه اول را نصب می نماید

با گچ ساخته شده جلوی آن هارا از کروم های گچی موقت متصل میسازد ،

سپس دوغاب سیمان ساخته شه از ماسه درجه یک و سیمان پرتلند را که با آب نیز محلول شده با ظرف قاشقی شکل پشت سنگ نما ها را پر می کنند.

تردید نیست در پشت سنگ ها اتصالات آهنی به نام اسکوپ نیز الزامی است

چنانچه اسکوپ انجام نگرفته باشد سنگ نما ها اتصال به دیوار آجری نداشته و امکان ریختن سنگ نما ها وجود دارد

در این صورت باید رویل پلاک شود که آن نیز از نظرشکل خارجی زیبا نخواهد شد.

آجر چینی:

دیواری که از آجر فشاری یا با سنگ مخلوط و یا با مصالح دیگر با ملات ماسه سیمان یا ماسه آهک ویا ملات باتارد چیده شده.

نمای دیوار را می توان از ابتدا با نما سازی خارجی پیوسته ساخته و

به تدریج بالا برد بطوری که هر رگ آجر چینی قسمت جلوی کار آجر تراشیده گذارده

پشت آنرا از آجر فشاری یا مصالح دیگر می چینند.

که ضخامت و مقاومت هر دیوار بستگی به نوع کار بری آن دارد .

که در این ساختمان بیشتر دیوار چینی هابه وسیله آجر لفتون و آجر فشاری انجام گرفته.

نحوه شمشه گیری

ابتدا بالای یکی از گوشه های هر قسمت ساختمان را مقدم گرفته و یک کروم گچی به یک زاویه نصب می شود،

سپس شاغولی آن کروم را به پایین ارتباط داده کروم دیگری به پایین متصل می سازد

بعد خط گونیا ۹۰ درجه را به زاویه های دیگر انتقال داده به طوری که عمل کروم بندی چهار گوشه هر قسمت را زیر پوشش دهد

بعد ریسمانی به بالای هر قسمت روی کروم ها گرفته و هر دو متر یک کروم به زیر ریسمان به وجود آورده که این عمل پایین نیز انجام می شود

بعد کروم های قسمت وسط و گوشه ها از بالا به پایین

با شمشه چوبی یا آلومینیومی شمشه گچی گرفته روی کروم گچی که سرتاسر ارتفاع دیوار را در چند قسمت گرفته از ملات گچ و خاک یا ماسه سیمان می پوشانند.

کف فرش ساختمان

برای عمل فرش کف ابتدا در گوشه های هر قسمت

یک قطعه سنگ ساییده شده یا موزائیک یک اندازه بطوریکه تراز روی چهار نقطه باشد قرارمی دهند

سپس ریسمانی نازک و محکم به اضلاع بسته و خط گونیا ۹۰ درجه را به گوشه ها انتقال میدهد.

بعد ملات را کف آن پهن می کنند و کف را فرش می نمایند البته ریسمان ها را به ترتیب جا به جا می کنند.

نحوه اجرای خط گونیا معماری

ابتدا از گوشه ها دو ریسمان عمود بر هم بسته و ۶۰ سانتی متر به یک طرف نشان گذارده

ضلع همجوار را۸۰ سانتیمتر علامت گذاری می کنیم

در این حالت خط ارتباط بین این دو نشان باید ۱۰۰ سانتیمتر کامل باشد

که در مغایرت ریسمان را جا بجا کرده تا نقطه ۱۰۰ سانتیمتر تکمیل گردد.که در این صورت زاویه ۹۰ درجه درست میشود.

قرنیز

بر روی کف فرش موزائیک، سنگ یا سرامیک در پاشنه دیوار قطعه سنگی به دیوارنسب میشودکه قرنیز نامیده می شود

تا شستشوی کف و تنظیم گچ کاری دیوار ها آسان گردد.که در اغلب موارد این قرنیز با عرض۱۰ سانتیمتر استفاده می شود.

کاشیکاری

هنگام شروع نصب کاشی به این صورت اقدام می گردد:
ابتدا خمیری از خاک رس تهیه و آن را ورز میدهند .

پس از آماده سازی آن را در ظرفی نزدیک دست استاد کار قرار میدهند.
سپس با گچ یا سیمان یا ماسه یا خاک رس کوبیده شده زیر رگه اول کاشی

در یک ضلع کنار دیوار شمشه کاملا تراز به وجود می آورد تا امکان چیدن رگه اول کاشی به وجود آید.

دو عدد کاشی دو سر ضلع مو قتا با فاصله حداقل ۱ سانتیمتر از دیوار قرار می دهند

سپس ریسمانی نازک به بالای آن متصل نموده

جلوی کاشی ها را از گل ورزیده شده موقتا بست می زنند بعد شمشه فلزی بسیار صاف جلوی کاشی در حال نصب قرار می دهند و

بقیه کاشی ها را پشت شمشه چیده بعد با ریسمان کنترل می نمایند،

جلوی بند ها را از گل ورزیده شده ،

کروم موقت گذارده

سپس دوغاب سیمان رابه صورت رقیق محلول شده از ماسه پاک و سیمان معمولی آماده با ملاقه به آهستگی پشت کاشی ها را پر می کند

تمام اضلاع را در رگ اول دور می گردانند

تا امکان کنترل تمام زاویه ها وضلع ها ،گوشه ها و نبشه ها به عمل آیدکه چنان چه کنار ضلعی تکه های غیر استاندارد احتیاج شود

کاشی های رگه اول را جا بجا نموده

و تکه ها به کنار منتقل شود و دوغاب ریزی پشت انجام گیرد

پس از کنترل اضلاع هر بنا رگه های دیگر را از اول شروع و انقدر تکرار می شود تا کاشیکاری در حد مطلوب به اتمام برسد

پس از خودگیری کامل ملات کاشی ها دوغابی از رنگ کاشی با سیمان سفید ورنگ مشابه تهیه نموده و با پارچه یا گونی به لای بند ها مالیده

و بعد از خشک شدن سطح کاشی ها را کاملا نظافت می نمایند ،

در این هنگام نصب کاشی های دیواری خاتمه یافته و آماده فرش سرامیک کف می شود.

سرامیک کف

برای فرش کف سرویس هاپس از کنترل لوله گذاری ها و چک نمودن ایزو لاسیون و شیب سازی لازم برای آبروها زیر سرامیک یک پلاستر سیمانی تعبیه می شود

تا اینکه ۳ میلیمتر جای ملات برای نصب سرامیک باقی بماند

سپس با توجه به این که پلاستر زیر بنا نباید خشک شود باید هر چه زود تر دوغابی از سیمان معمولی به ضخامت نیم سانتیمتر روی پلاسترها قرار داده

و قطعات سرامیک آماده را در دوغاب غرق نموده تا شیره دوغاب به زیر درزهای سرامیک نفوذ کند

و از این روی قطعات به پلاستر زیر چسبیده شود

و روی سرامیک ها با شمشه و چکش های لاستیکی کوبیده و هموار گردد ،

۲۴ ساعت بعد کاغذ روی سرامیک را نم زده و پس از خیس خوردن به وسیله پارچه ای جمع آوری و نظافت می گردد،

در این حالت باید کنترل شود که چنان چه درزی از سیمان بر خوردار نشده

و لای درز باز مانده باشد مجددا از سیمان دوغاب پر می شود

ودرز ها با رنگ سرامیک به صورت دوغاب تزئین

و چنان چه نیاز به بتونه کاری باشد

از سیمان سفید و رنگ خمیری تهیه و جاهای ناهموار درز ها را پر و نظافت می نمایند.

منبع:وبسایت مجتمع سنگ آوین

فلیم (flame) چیست؟

مضرس کردن گرانیت (سند بلاست – فلیم)

فلیم سنگ یا فلیم:

مضرس کردن سنگ به روش‌های دیگری هم انجام می‌شود که یکی از آن‌ها سند بلاست است.

چنانچه بخواهید سطح سنگ را به هر دلیلی از حالت سابیده خارج کرده و مضرس کنید

می‌توانید مثل همان فرایندی که روی شیشه انجام می‌شود

کاملا سطح سنگ را به وسیله پمپ باد و ماسه سند بلاست کنید.

در این شیوه در صورت تمایل می‌توانید شبیه عمل شعار نویسی روی دیوار با رنگ بارش و زینک عکس روی سنگ هم نقش ایجاد کنید

از دستخط گرفته تا خطوط هندسی را روی زینک عکس در می‌اورید

سپس این شایلون را روی سطح مربوطه قرار داده همان فضاهای بریده شده مضرس می‌شود

گاهی هم روی این فضاها را رنگ می‌کنند و از این اختلاف رنگ سطح به مطلوب‌ترین شکل استفاده می‌برند.

زیر کردن گرانیت برای استفاده در کف فضاهای خارجی بسیار پسندیده و مورد تاکید است.

برای این کار می‌توانید از چند روش استفاده کنید مثلا همین رو سندبلاست ولی اگر بخواهید عمق زیادی در سنگ ایجاد کنید و یا سنگ را زیاد زیر کنید به جای سنگ بلاست می‌توانید از شات بلاست استفاده کنید

در این روش گرانیت در دستگاه شات بلاست قرار می‌گیرد سطح گرانیت با ساچمه‌های فلزی مورد حمله قرار می‌‌گیرد تا روی آن زیر شود

میزان این زبری بسته به میزان ماندن سنگ در درون دستگاه متفاوت است.
روش دیگر سوزاندن سطح گرانیت است که اصطلاحا به آن فلیم می‌گویند.

این کار هم با روش دستی انجام می‌گیرد و هم ماشینی چنانچه گرانیت در معرض آتش مستقیم و نسبتا موضعی قرار بگیرد

چون حالت الاستیسیته بسیار کمی دارد یک پوسته از سطح آن جدا می‌شود

در نتیجه سطح گرانیت ناصاف می‌شود این کار با دستگاه هوا برش هم روی زمین و هم در محل می‌تواند انجام شود

با استفاده از دستگاه‌های فلیم هم می‌توان این کار را به صورت ماشینی انجام داد.

روش دیگر استفاده از دستگاه‌های تیشه کاری است یک پمپ باد به همراه یک نازل و یک ابزار دستگاهی را تشکیل می‌دهد

که می‌تواند روی سنگ را در محل زبر کنند این کار از روش‌های تیشه ماشینی در جا است

اصطلاحات رایج در سنگ شناسی:

اصطلاحات سنگ شناسی :

کانی سنگ:

پوسته سخت و جامد زمین از سنگ  ساخته شده است و سنگ ها از قسمت های ساده تری به نام کانی ساخته شده اند

و هر کانی از نام خاص خود برخوردار است.

کانی ها مواد جامد, طبیعی, غیر آلی, معمولاً متبلور و همگن هستند که ترکیب شیمیایی مشخصی دارند.

تا کنون حدود 3000 کانی در طبیعت شناخته شده که تنها 25 کانی در سنگ های پوسته زمین به وفور یافت می شود

که به آنها کانی های سنگ ساز می گویند.

· جلا: جلای هر کانی یا سنگ در واقع توانایی آن در منعکس ساختن, متفرق کردن  یا جذب نور است.

·        سختی: سختی مقاومتی است که کانی در برابر خراشاندن , ساییدن , خراشیده شدن از خود نشان می دهد.

(سختی سنگ یا کانی بر اساس جدول موس تعیین می شود که از 1-10 درجه بندی می شود

و هرچه عدد مربوط به سختی کانی به 10 نزدیکتر باشد نشان از سختی بیشتر کانی است)

·        بافت: به مشخصات و رابطه هندسی اجزای تشکیل دهندی سنگ از جمله اندازه , شکل , نحوه ی قرار گیری ذرات و بلورهای آن بافت اطلاق می شود.

·        مقاومت:

مقاومت سنگ ، تحت تأثیر عوامل مختلفی از قبیل هوازدگی، سرما ، گرما و آتش سوزی، دائماً تغییر می یابد.

همچنین عوامل مربوط به هوازدگی بعضاً شیمیایی می باشند. این عوامل می توانند گازهایی نظیر SO2 ،O2 و CO2باشند.

در شهرها که حضور چنین گازهایی به وفور در هوا وجود دارند.

سنگهای نمای ساختمانی بیشتر تحت تأثیر آنها مقاومت خود را از دست می دهند.

برخی عوامل هوازدگی (نظیر انجماد و ذوب آب داخل حفره های سنگ، خاصیت رنگبری و اثر گرمایی نور خورشید) به صورت فیزیکی سنگ را تحت تأثیر قرار می دهند. لازم به توضیح می باشد

که عوامل هوازدگی شیمیایی و فیزیکی تواماً عمل می کنند و غالباً سبب تغییر رنگ، شکسته شدن و جدا شدن سنگ از بنا می شوند.

اضافه می شود که سنگهای آهکی در مناطقی که بارندگی زیاد بوده و گازکربنیک موجود در فضا بیش از اندازه باشد،

برای نمای خارجی ساختمانها چندان مناسب نمی باشد (بویژه انواع تراورتن ها).

·        تخلخل یا پوکی:

تخلخل (پوکی) : نسبت حجم بخش غیرجامد (بخش مایع + بخش گاز) موجود در یک سنگ یا خاک به حجم کل آن.

n = Vv/ Vt

سنگها اجسامی کاملاً توپر نیستند و همیشه حاوی خلل و فرج به صورت حفره های کم و بیش مرتبط،

شکافها و یا حفره های مجزا هستند. تخلخل سنگها می تواند از صفر تا 90 درصد نوسان داشته باشد.

ولی بطور متوسط برای سنگهای رسوبی حدود 15% در نظرگرفته می شود،

سنگهای آذرین و دگرگونی تخلخل کمتری نسبت به سنگهای رسوبی دارند.

پاره ای از سنگهای آذرین مثل توفهای جوش خورده یا تراکیت ها از این قاعده مستثنی هستند.

سنگهای آذرین فرسایش یافته نیز ممکن است تخلخل زیادی داشته باشند.

وجود حفرات در سنگ اهمیت زیادی در خواص مکانیکی سنگ دارد و بطور کلی هرچه تخلخل بیشتر باشد مقاومت مکانیکی آن کمتر است.

·        آلتراسیون(دگرسانی):

به کلیه تغییرات شیمیایی و کانی شناسی که تحت تأثیر آبهای ماگمایی و یا گرمایی در سنگها ایجاد می‌شود آلتراسیون می‌گویند.

·        متامورفیسم:

دگرگونی (متامورفیسم)  هرگاه سنگهای رسوبی یا آذرین در مدت زمان طولانی تحت فشار یا گرمای زیاد قرار گیرند

ونوع کانیها وبافت سنگ عوض شود

اصطلاحات

دسته بندی علمی سنگ های ساختمانی و تزئینی

دسته بندی علمی سنگ های ساختمانی و تزئینی:

سنگ های ساختمانی و تزئینی از نظر سنگ شناسی به یکی از گروههای سنگ آذرین، دگرگونی و یا رسوبی اختصاص دارند

و شامل انواع مرمر، مرمرمیت، چینی، کنگلومرا، تراورتن، ماسه سنگ، گرانیت، دیوریت، سینیت، گابرو و بعضی موارد کم اهمیت تر می باشند.

۱ـ ویژگیهای فیزیکی سنگ های تزئینی
انواع سنگهای تزئینی بر حسب خصوصیات فیزیکی خود شناخته می شوند.

این خصوصیات عمدتاً عبارتند از:

سختی
دامنه سختی سنگهای تزئینی بسیار زیاد است.

این دامنه از پائین ترین درجه سختی(تالک) گرفته تا به بالاترین درجه سختی(سنگ گرانیت که حتی از فولاد نیز سخت تر است) می رسد.

میزان سختی در قیمت تمام شده سنگ موثر است.

عموماً‌هر چه سنگ سخت تر باشد، استخراج، برش و صیقل کاری قطعات آن ،زمان و هزینه بیشتری را در بر خواهد داشت.

رنگ:
رنگها هر کدام زیبایی و جلوه ای خاص به اشیاء می دهند و مسلماً بشر در انتخاب خود،

علاوه بر استحکام، خاصیت و سهولت کاربرد، به ظاهر امر نیز توجه خاص مبذول می دارد.

ساختمانها به جهت رنگ نمای بیرون آنها، به زیبایی شهر می افزایند. در این خصوص معمولاً رنگهای روشن بر رنگهای تیره و کدر برتری دارند.

ناگفته نماند که رنگ نمای بیرون ساختمانها که ناشی از نوع مصالح بکار گرفته شده (سنگی و یا غیرسنگی) می باشد،

خود تحت تأثیر عوامل جوی قرار دارد.

آب باران می تواند کانیهای موجود سنگ نما را تحت تأثیر شیمیایی قرار داده و رنگ آن را تغییر دهد.

میزان تخلخل
تخلخل در اثر نفوذ آب باران به داخل حفره های سنگ (این حفره ها خود غالباً تحت اثر شیمیایی محلولهای طبیعی بر روی بعضی از کانیهای موجود در سنگ به وجود می آیند) و انجماد آن بیشتر می شود.

در هوای صفر درجه زمستان، آبی که به داخل خلل و فرج سنگ (و یا بعضاً به پشت سنگ نما) نفوذ می نماید،

منجمد شده و موجب می گردد که در سنگ ترکهای عمده ای ایجاد گردد.

این ترکها به مرور زیادتر شده تا اینکه موجب افتادن تمام و یا قطعه ای از سنگ نما می گردد.

مقاومت
مقاومت سنگ، تحت تأثیر عوامل مختلفی از قبیل هوازدگی، سرما، گرما و آتش سوزی، دائماً تغییر می یابد.

همچنین عوامل مربوط به هوازدگی بعضاً شیمیایی می باشند. این عوامل می توانند گازهایی نظیر SO۲ ،O۲ و CO۲باشند.

در شهرها که حضور چنین گازهایی به وفور در هوا وجود دارند.سنگهای نمای ساختمانی بیشتر تحت تأثیر آنها مقاومت خود را از دست می دهند.

برخی عوامل هوازدگی (نظیر انجماد و ذوب آب داخل حفره های سنگ، خاصیت رنگبری و اثر گرمایی نور خورشید) به صورت فیزیکی سنگ را تحت تأثیر قرار می دهند.

لازم به توضیح می باشد که عوامل هوازدگی شیمیایی و فیزیکی تواماً عمل می کنند و غالباً سبب تغییر رنگ، شکسته شدن و جدا شدن سنگ از بنا می شوند.

اضافه می شود که سنگهای آهکی در مناطقی که بارندگی زیاد بوده و گازکربنیک موجود در فضا بیش از اندازه باشد،

برای نمای خارجی ساختمانها چندان مناسب نمی باشد(بویژه انواع تراورتن ها).

انواع سنگهای قابل برش مورد استفاده برای مصارف گوناگون به شرح زیراست:

سنگ روکار بناها
آهکهای متراکم، ماسه سنگ، مرمرهای الوان، توفهای آتشفشانی، گرانیت، سینیت، دیوریت، لابرادوریت، گابرو، بازالت، و سایر سنگهایی که با شرایط ساختمانی سازگاری داشته باشند.

سنگ مورد استفاده در دیوارها
آهک، دولومیت، ماسه سنگها، سنگ گچ، توفهای آتشفشانی.

سنگ نمای داخل بناها
مرمهای صیقل پذیر، سنگ گچ، توف، برش، کنگلومراهای با سیمان کربناتی

سنگهای مورد استفاده برای مصارف خاص صنعتی به صورت زیر تقسیم بندی می شوند:

سنگهای مقاوم در مقابل حرارت
سنگ صابون(تالک، تالک شیست)، توف، آندزیت، بازالت، دیاباز.

سنگهای مقاوم در مقابل اسیدها
گرانیت، دیوریت، کوارتزیت، ماسه سنگهای سیلیسی، آندزیت، تراکیت، بازالت، دیاباز، فلسیت.

سنگهای مقاوم در برابر قلیائیها
آهکهای متراکم، دولومیت، منیزیت، ماسه سنگهای آهکی.

سنگهای مورد استفاده برای پله های خارجی بناها
مرمر، گرانیت، لابرادوریت.

۲ـ رده بندی علمی انواع سنگهای تزئینی و نما

سنگهای مناسب جهت تولید سنگ نما و تزئینی تحت عناوین کلی زیر طبقه بندی می شوند:

الف ـ سنگهای رسوبی

کنگلومراها و ماسه سنگها

کنگلومراها در صورتی که به صورت لایه ای ضخیم باشند و به طور کامل نیز سیمانی شده باشند، امکان دارد

که به عنوان سنگهای تزئینی بسیار جالبی مورد استفاده قرار گیرند.

در صورتی که عناصر کنگلومراها از قطعات آهکی بوده و زمینه سیمانی آنها نیز آهکی باشد و بین رنگ قطعات و سیمان زمینه تباین مناسبی وجود داشته باشد، این گونه کنگلومراها ایده آل تر خواهند بود.

در صورتی که عناصر اصلی سنگهای مزبور دارای کیفیت و خواص متفاوت باشند

(مثلاً برخی عناصر سیلیسی و برخی نیز آهکی باشند و یا عناصر سازنده سیلیسی و زمینه یا سیمان آهکی باشد)،

عمل برش با اشکالاتی مواجه خواهد بود.
ماسه سنگها نیز در صورتی که ضخیم لایه باشند و عناصر آنها آهکی بوده و یا توسط سیمان آهکی کاملاً به یکدیگر سیمانی شده باشند،

احتمالاً به صورت یک سنگ ساختمانی قابلیت کاربرد دارند.

این چنین سنگهایی به ویژه به صورت مالن به کار می آیند.

سنگهای آهکی یا دولومیتی
سنگهای آهکی عمده سنگهای ساختمانی و تزئینی را تشکیل می دهند.

خصوصیات بارز آنها به طور خلاصه عبارتند از:

سختی مناسب، قابلیت ساب و برش بالا، تنوع رنگها، مقاومت خوب، قابلیت استخراج آسان.

تراورتن(Travertine)
تراورتن ها محصول چشمه های آهک ساز قدیمی هستند.

از بین آنها، تراورتن های سفید که رگه های رنگی و خلل و فرج یکنواخت داشته باشند، از مرغوبیت بیشتری برخوردارند.

تراورتن های کرم رنگ که ناشی از وجود رنگینه های (Pigments) پراکنده اکسید آهن در متن سنگ می باشند، از مرغوبیت کمتری برخورداند.

تراورتن های رنگی که بر حسب درصد آلودگی به رنگینه های اکسید آهن به رنگهای

قرمز، گردویی، لیمویی و غیره دیده شوند و دارای نقشهایی که ناشی از اختلاف میزان آلودگی اکسیدآهن در لایه های مختلف تراورتن می باشد،

ظاهر بسیار زیبا و جذابی دارند. به طور کلی، در بازارهای جهانی، تراورتن های رنگی در شرایط فعلی دارای قیمت و بازار مناسبی می باشند.

تراورتن به دلیل داشت

مقاومت قابل قبول، برش پذیری و صیقل پذیری ایده آل، شرایط استخراج ایده آل، زیبایی ظاهر، وجود تخلخل جهت چسبیدن کامل به ملات و خصوصاً ارزان بودن نسبت به سایر سنگها، از جمله پرمصرف ترین سنگهای ساختمانی به شمار می رود.

مرمر(Marble)
مرمرها نیز نظیر تراورتن در نتیجه عملکرد چشمه های آبگرم آهک ساز، به وجود می آیند.

معمولاً مرمر به صورت لایه هایی در میان لایه های تراورتن دیده می شود.

در فرایند عملکرد چشمه های آبگرم، اگر افت دمای آب کند باشد، آراگونیت و اگر افت دما به تندی صورت گیرد، تراورتن تشکیل می گردد.

در ایران بهسنگی که از آراگونیت حاصل می شود، مرمر گفته می شود که نام تجاری انواع رنگی آن انیکس می باشد.

مرمر حاوی رنگهای سبز، لیمویی، زرد و غیره است که پس از سایش به صورت یک سنگ تزئینی لوکس جلوه می کند.

زمینه های مصرفی عمده مرمر عبارتند از

پوشش دیوار سرویسهای لوکس، دکوراسیون داخلی ساختمان، مجسمه سازی و میزهای سنگی.
در ایران معادن:

اسفند و تلنگویه سیرجان، ده رستم کرمان، آب باریک، ،زرشهر، عباس آباد جلفا و چند معدن دیگر از جمله معادن بالقوه در کشور می باشند.

در حال حاضر دورک یا بورق و سفیدکوه استان یزد و معدن موته،

به صورت فعال مورد بهره برداری قرار دارند.

ب- سنگهای آذرین :
گرانیت ها(Granite)
گرانیت ها از جمله سنگ های آذرین هستند که در دهه های اخیردر بازارهای جهانی به عنوان یک سنگ تزئینی لوکس و گران قیمت مطرح گردیده اند.

این نوع سنگها از نظر سختی زیاد، شفافیت و زیبایی خیره کننده حائز اهمیت می باشند.

گرانیت هایی که فاقد آثار آلتراسیون بوده و تحت تأثیر پدیده های تکتونیکی و به ویژه میکروتکتونیک قرار نگرفته،

و نیز به لحاظ رنگ جذابیت لازم را داشته باشند، به عنوان سنگهای تزئینی و نما مطرح هستند.
لازم به توضیح است که برش و سایش گرانیت ها،

در مقایسه با سنگهای آهکی بسیار مشکل تر و هزینه برتر بوده،

به طوری که فقط دیسکها و سنگ سابهای ویژه قادر به برش و سایش آنها می باشند.

گرانیت های روشن ، قرمز و صورتی، به دلیل رنگ خود بسیار با ارزش هستند.

گرانیت های قرمز ناحیه خوی در آذربایجان غربی، نمونه بارز این نوع از گرانیت ها می باشند.

گرانیت های خاکستری رنگ، بر حسب درجه تیرگی و روشنی و اندازه دانه ها(کانیها)، دارای مرغوبیت متغیری هستند.

گرانیت های شیرکوه در یزد و الوند در همدان دارای طیف گسترده ای از انواع گرانیت ها، با رنگها و بافتهای مختلف هستند.

-ریولیت ها
در صورتی که ریولیت ها دارای درصد کوارتز نسبتاً کمتری باشند و فلدسپاتهای پتاسیک صورتی رنگ در آنها دیده شوند،

مطلوب تر بوده و ظاهر صورتی زیبایی خواهند داشت. به طور کلی ریولیت های غیرآلتره کمتر دیده می شوند.

ـ سنگهای آذرین خاص
سنگهای نما ازنوع آذرین خاص می توانند

سینیت ها، دیوریت ها، گابروها و سنگهای خروجی هم ارز آنها یعنی تراکیت ها،آندزیت ها، و بازالت ها

و نیز سنگ های دیگری نظیر نفلین سینیت ها، پریدوتیت ها، پیروکسنیت ها، آمفیبولیت ها و سایر سنگهای آذرین از این دست باشند.
این نوع سنگها در صورتی که کاملاً تازه بوده و دگرسان نشده باشند

و ضمناً در مقطع صیقلی، رنگهای زیبایی نمایان سازند، می توانند به عنوان سنگهای تزئینی خاص مطرح باشند.

ج ـ سنگ های دگرگونی :
مرمریت ها و گنیس ها، دو نوع از سنگهای دگرگونی هستند که استعمال آنها به عنوان یک سنگ تزئینی و نما، مناسب می باشد.
مرمریت ها(Marmarite)
مرمریت ها به صورت سنگهای متامورف سفید، خاکستری و رنگی، با تبلور دوباره، درخشندگی و شفافیت خاصی دارند.

این نوع سنگها که از متامورفیسم سنگهای آهکی اولیه حاصله شده اند، بر حسب درجه متامورفیسم و رشد کریستالها،

ممکن است سنگهای تزئینی مختلفی را با نامها و بافتهای متفاوت ریز و درشت تشکیل دهند.
مرمریت درشت بلور، سفید یا خاکستری روشن تا کرم اصطلاحاً “سنگ چینی” می نامند.

معادن چینی تنگ حنا(نیریز-استان فارس)، نجف آباد، کریستال و چینی الیگودرز و لای بید و گدار سرخ ناحیه موته، از معادن معروف سنگهای چینی ایران هستند.

معدن ده بالای یزد از معادن معروف مرمریت ریز بلور ایران است، که درجه کریستالیزاسیون، سفیدی و یکنواختی رنگ از عوامل مرغوبیت این سنگ به شمار می روند.

گنیس ها

گنیس ها نظیر گرانیت ها، در صورتی که دارای رنگهای ایده آل و عناصر درشت بوده و فاقد آثار التراسیون باشند،

به دلیل بافت چشمی زیبایی که در مقاطع صیقلی بعضی از آنها دیده می شود،

می توانند سنگهای تزئینی استثنایی را تشکیل دهند.
از بین سنگهای موجود ، بیشتر از سنگ معدن به عنوان پوشش و نمای داخلی و کف بعضی ساختمانها به ویژه مساجد و اماکن متبرکه استفاده می شد. اما در سالهای بعد به تدریج علاوه بر سنگ مرمر،

استفاده از تراورتن و مرمریت و بالاخره
سنگ های آذرین مانند گرانیت و سینیت در نمای خارجی ساختمانها رایج شده است.
کاربرد سنگ در نمای داخلی و خارجی ساختمانهای گذشته از زیبایی ظاهری،

سبب افزایش استحکام و دوام ساختمانها، افزوده شدن عمر ساختمانها و کمک به بهداشت محیط زیست ساکنان ساختمان می گردد.

انتخاب سنگ مناسب با آب و هوا

انتخاب سنگ های ساختمانی مناسب که با شرایط آب و هوایی محیط سازگاری بیشتری داشته باشد  

تا دوام سازه را تضمین کند نکته هائز اهمیتی است که باید از سوی خریداران آن در نظر گرفته شود.

به دلیل نبود اطلاعات کافی در خصوص سنگ های ساختمانی در بین مصرف کنندگان ،

در این نگاره سعی شده باختصار اطلاعاتی کاربردی جهت انتخاب سنگ ساختمانی مناسب ارائه شود.

 

نکاتی کاربردی در خصوص انتخاب سنگ ساختمانی مناسب:

خریداران سنگ های ساختمانی معمولا با مشکل انتخاب سنگ مناسب روبرو هستند و

در اغلب موارد انتخاب خود را بر اساس شنیده های خود از دیگران و معیار های غلط انجام میدهند.

در صورتی که با یک انتخاب درست میتوان

ماندگاری ، زیبایی و دوام سازه را افزایش داده و هزینه های تعمیرات و بازسازی در آینده را  کاهش داد.

اولین نکته ای که در خرید سنگ های ساختمانی باید به آن توجه کرد این است که سنگ یک ماده طبیعی است و از دل زمین استخراج میشود

پس بنابراین نباید توقع این  را داشت که مانند نئوپان ، سرامیک ،موزاییک و … با

یک محصول یکدست و بدون تغییر در بافت و رنگ و طرح  که مصنوع دست انسان هستند مواجه باشیم.

سنگ زیبایی نهفته در دل طبیعت را در خود دارد و کسی که سنگ را به عنوان یک محصول طبیعی انتخاب میکند باید بازی رنگ و طرح آن را نیز بپذیرد.

با توجه به نکته ای که در بالا به آن اشاره شد حال با در نظر گرفتن موارد زیر میتوان سنگ مناسب را انتخاب کرد.

اگر قصد خرید سنگ برای ساختمان خود را دارید ،با توجه به فضایی از ساختمان که قصد نصب سنگ در آن را دارید باید نوع آن را انتخاب کنید. به طور معمول فضا ها به چند دسته زیر تقسیم میشوند:

    1. نما خارجی
    2. نمای داخلی
    3. کف پله و پاگرد
    4. کف فرش فضاهای داخلی مسکونی
    5. کف فرش فضاهای داخلی تجاری و اداری
    6. کف فرش بام و پیاده رو
    7. سرویس  بهداشتی
    8. درپوش دیوارهای محوطه، حیاط و جان پناه بام
    9. سنگ روی کابینت و اپن

دسته بندی سنگهای موجود در بازار:

  • تراورتن
  • گرانیت
  • مرمریت
  • چینی
  • لایم استون
  • ترا انیکس
  • سند استون
  • اونیکس

حال با توجه به تقسیم بندهای فوق و نوع آب و هوای هر منطقه میتوان سنگ مناسب را انتخاب کرد.

توجه: یک روش سریع برای پی بردن به جنس مناسب سنگ و عاری از ترک بودن آن این است

که پس از ضربه زدن به سنگ توسط یه شیئ فلزی یا سنگی صدایی شبیه بی صدای ضربه زدن به شیشه از آن شنیده شود.

 نمای خارجی :

سنگ های تراورتن ،گرانیت و سند استون از جمله سنگهای مناسب برای نمای خارجی ساختمان میباشند.

تراورتن ها مقاومت خوبی در برابر سرما ،گرما،اشعه UVنور خورشید و رطوبت ، نسبت به سایر انواع سنگها دارند.

البته اکثر گرانیت ها نیز دارای این خصوصیات هستند

اما بعضا رطوبت هوا ممکن است باعث اکسید شدن کانی های آهن موجود در سنگ شده و موجب  نازیبا شدن ظاهر سنگ شود.

و در بعضی از انواع تیره آنها نور خورشید موجب از دست رفتن رنگ طبیعی سنگ شود.

این نکته نیز هائز اهمیت است

که در دو دهه اخیربا توجه به پیشرفت ماشینالات استخراج و فرآوری سنگهای ساختمانی،معادن سنگ ساختمانی ،

بخصوص تراورتن دارای  گسترش چشمگیری در ایران شده است و در نتیجه کارخانجات سنگبری که سنگ تراورتن را فرآوری میکنند نیز تعدادشان افزایش یافته است .

سنگ تراورتن با توجه به تنوع زیادی که در رنگ و در طرح های زیبای طبیعی در خود دارد توانسته جایگاه ویژه ای در بین سایر انواع سنگها به خود اختصاص دهد.

آهکی بودن و تخلخل سنگ تراورتن که یکی از شاخصه های آن نیز به شمار میرود، کمک میکند تا به خوبی با سیمان چسبندگی ایجاد کند و در نتیجه ماندگاری آن روی نما به خوبی حفظ شود.

به همین جهت استفاده از انواع سنگ تراورتن برای نمای خارجی رواج بیشتری پیدا کرده است.

 البته باید در نظر گرفته شود که روش نصب سنگ برای نمای خارجی با بقیه موارد فرق میکند.

با توجه به اختلاف دمای محیط بیرون در شب و روز و تغییرات فصول و در نتیجه انبساط و انقباض سنگ ،

اگر از روش نصب دوغاب سیمان استفاده شده باشد احتمال کنده شدن سنگ از روی نما وجود دارد بنابراین با اسکوپ کردن پشت سنگ آن را روی نما محکم میکنند

در غیر اینصورت باید اندکی بعد از نصب جهت جلو گیری از ریزش سنگها،تک تک آنها را به نما پیچ  کرد.

که ظاهر خوبی ندارد پس بهتر است هزینه ای که قرار است بعداز نصب صرف این کار شود قبل از نصب صرف اسکوپ کردن آن شود.

روش دیگر روش خشکه چینی است، که در این روش با استفاده از پروفیل و نبشی های فلزی پشت کار را شاسی کشی کرده

و سنگ را که بصورت تایل میباشد بوسیله گیره روی شاسی محکم میکنند.

پیشنهاد: انواع تراورتن های رنگی و گرانیت ها

نمای داخلی:

مرمریت ، تراورتن ، گرانیت ، چینی ، لایم استون و تقریبا تمام سنگها را میتوان برای دیوار های داخلی ساختمان بکار برد و این به این خاطر است که سنگ در معرض ناملایمات جوی قرار ندارد.

با این حال ممکن است در طراحی فضاهای داخلی ما محدودیت هایی در رنگ و ابعاد سنگها (به دلیل ناکافی بودن نور طبیعی فضا و…)داشته باشیم و

یا عواملی همچون رطوبت زیاد، نیاز به  نظافت مکرر محیط و اهمیت داشتن سختی در مقابل سایش و براقییت ساب سطح سنگ، انتخاب ما را محدود تر کنند.

با اینکه امروزه مرمرییت ها  به دلیل جلا پذیری خوب و تنوع زیادشان در رنگ و طرح و قیمت،

طرفدار زیادی در سنگکاریهای داخل دارند،

نمیتوان از زیبایی و تنوع سنگ های تراورتن و آنتیک گذشت،

که جلوه های بسیار زیبایی را از ترکیب آنها  میتوان در لابی ها ،پاگردها، اطراف درب آسانسورها،دیوارهای راه پله، دیوار های پارکینگ و … خلق کرد.

راه پله و پاگرد:

انتخاب سنگ مناسب برای این قسمت از ساختمان بسیار هائز اهمیت است.

معمولا استفاده از سنگهای گرانیت به دلیل مقاومت بالا در مقابل سایش ، رطوبت و ضربه ،بسیار معمول است  اما با این حال تعدادی از مرمریت  ها (مانند مرمریت خوی، خوبسنگان، صلصالی ، کوثر،گلبهار،و…) و

لایم استون ها(مانند گوهره و بوژان) نیز برای استفاده در راه پله ها توصیه میشوند.لازم به ذکر است قیمت بعضی از مرمریت ها  در سایز پله بسیار بیشتر از برخی از گرانیت ها میباشد،

که بستگی به نظر خریدار و بودجه وی دارد.

توجه1: پلکان ساختمانهای اداری و تجاری و مدارس که آمد و شد زیادی دارند

میبایست حتما از جنس مرمریت مرغوب یا گرانیت باشند

در غیر اینصورت به سرعت فرسوده شده و زیبایی خود را از دست میدهند.

توجه2: پلکان ورودی ساختمان که در فضای باز قرار گرفته است

حتما باید سطح آن از اصطحکاک کافی برخوردار باشد تا در مواقع بارندگی و یخبندان افراد براحتی از روی آن تردد کنند.

جهت ایجاد اصطحکاک لازم بر روی سطح سنگ روش های متعددی مثل : تیشه ای کردن سطح سنگ،شیار زدن، فلیم کردن، و برجسته کردن لبه پله  ، وجود دارد.

کف فرش فضاهای داخلی مسکونی:

سازندگان خوش ذوق و افرادی که اهمیت زیادی به کیفیت بنا میدهند استفاده از سنگ را برای کف فرش واحدهای مسکونی

با هیچ گزینه جایگزینی (مانند سرامیک پارکت و…)عوض نمیکنند.

از جمله دلایل تصمیم ایشان را میتوان به تاثیرعواملی چون:

دوام، رنگ طبیعی، مقاومت در برابر ضربه اجسام نوک تیز، ساب و جلا پذیری مجدد، زیباوشکیل شدن فضای داخل ، نگهداری خوب گرما در سیستم های گرمایش از کف دانست.

البته بسیاری از سازندگان ساختمان به جهت صرفه جویی در هزینه های ساخت بیشتر تمایل به استفاده از سرامیک و یا موزاییک برای کف فرش واحد های مسکونی دارند،

بهترین گزینه را برای کف فرش واحد مسکونی ، مرمریت ها هستند.

زیبایی و ساب پذیری خوب آنها باعث شده تا در کارخانجات سنگبری ،نوع مرغوب آنها را حتی تا سایز 1×1 متر  و بعضاٌ بیستر نیز برش دهند.

ابعاد معمول  و استاندارد سنگ های مرمریت برای کف به قرار زیر است:

ابعاد به سانتیمتر است

30×30  و  40×40  و  50×50  و  60×60

پیشنهاد: مرمریت دهبید، خوی، نمین،اونیکس(مرمر)، خوبسنگان ، آباده ، صلصالی ، فراز و …

کف فرش فضاهای داخلی تجاری و اداری:

همانطور که قبلا در خصوص فواید استفاده از سنگ در کف فرش فضاهای داخلی مسکونی ذکر شد فضاهای اداری  و تجاری نیز از این قاعده مستثنا نیستند

و کاربر سنگ در آنها بسیار معمول و بجاست

با این تفاوت که در انتخاب نوع سنگ در این مورد  باید دقت بیشتری کرد،

زیرا در فضاهای اداری و تجاری تردد افراد بسیار بیشتراز مسکونی بوده و سطح با فرش و یا موکت پوشیده نمیشود.

لذا مرغوبیت سنگ بسیار هائز اهمیت است.

پیشنهاد: مرمریت خوی ، خوبسنگان

کف فرش بام و پیاده رو:

استفاده از سنگهای تراورتن،چینی و گرانیت بسیار برای کف فرش بام و پیاده رو مناسب است. مقاومت در برابر رطوبت وفشار و یخ زدگی از جمله مشخصات این سنگ ها میباشد.

توجه: معمولا برای جلوگیری از لغزیدن پا  در مواقع بارندگی و یخبندان،

هنگام راه رفتن روی سطوح فرش شده با سنگ معمولا سطح سنگ را صیقلی نمیکنند

و بعضا سطح آنهاششظ را نیز بروش هایی برجسته میکنند تا اصطکاک آنرا افزایش دهند.

پیشنهاد: گرانیت های ارزان قیمتر مثل گرانیت سفید نطنز،مروارید مشهد، نهبندان و. . .

و انواع تراورتن  که بصورت بی موج (Cross cut)بردیده شده باشند،زیرا در این حالت سنگ مقاومت بیشتر در برابر فشار و ضربه تحمل میکند.

سرویس بهداشتی:

کاربرد سنگ در کفپوش و دیوارهای سرویس بهداشتی موجب سهولت در نظافت آن  میشود

و به دلیل دوام بالای سنگ در برابر رطوبت و مواد شوینده و لکه بر،

استفاده از سنگ را بخصوص در سرویس های بهداشتی عمومی مثل پارک ها ،اماکن زیارتی و … بسیار متداول است.

توجه: استفاده از سنگهای مرمریت برای سرویس های بهداشتی توصیه نمیشود.

پیشنهاد: چینی سفید سیرجان، کریستال لایبید، چینی الیگودرز ، چینی ازنا، چینی نیریز و. . .

درپوش دیوار محوطه ،حیاط و جانپناه بام:

تراورتن بهترین و ارزان ترین گزینه برای در پوش دیوارها میباشد.

توجه: نکته قابل توجه در خصوص درپوش روی لبه دیوار ،شیار زیرین لبه سنگ است که به آن آبچکان نیز  میگویند.

آبچکان شیاری است جهت جلو گیری از سرازیر شدن آب باران از روی سطح سنگ درپوش به روی پوشش دیوار زیرینش تا از تخریب پوشش سطح دیوار توسط آب جلوگیری شود.

سنگ روی کابینت و اپن:

سنگ روی کابینت و اپن باید در مقابل  ضربه ، سایش و رطوبت مقاوم بوده و تحمل وزن را داشته باشد

در ضمن بسیار مهم است که کمترین واکنش را با مواد غذایی و شوینده داشته باشد.

پیشنهاد: سنگهای گرانیت و چینی گزینه های مناسبی برای کابینت و اپن هستند.

 

فاکتور های انتخاب سنگ ساختمانی مناسب

فاکتور های انتخاب سنگ ساختمانی مناسب

دوام سنگ که باید مهمترین عامل در انتخاب سنگ باشد ، اغلب مورد توجه قرار نمی گیرد .

بسیاری از ساختمان های گران قیمت وجود دارد که در انتخاب سنگ آنها به این موضوع توحه نشده و از این ناحیه متضرر شده اند .

فاکتورهای مهم و موثر در انتخاب سنگ ساختمانی مناسب

 

 عوامل مهم در انتخاب سنگ ساختمانی مناسب عبارتند از : قیمت ، رنگ ، دوام و مشخصات فنی .

 

2-3- دوام

 

دوام یک سنگ ساختمانی پایداری آن در مقابل تهاجم شیمیایی و عوامل هوازدگی است .

 

متاسفانه دوام سنگ که باید مهمترین عامل در انتخاب سنگ باشد ، اغلب مورد توجه قرار نمی گیرد .

بسیاری از ساختمان های گران قیمت وجود دارد که در انتخاب سنگ آنها به این موضوع توحه نشده و از این ناحیه متضرر شده اند .

از عوامل طبیعی که روی این موضوع اثر می گذارند ، ساخت ، بافت و ترکیب کانی شناسی را می توان نام برد .

موقعیت نصب سنگ در ساختمان و کاربرد آن نیز عامل دیگری است که روی دوام سنگ موثر است .

علاوه بر این ، شرایط آب و هوایی نیز بسیار مهم است .

در آب و هوای گرم و مرطوب ، هوازدگی شیمیایی و در آب و هوای سرد و خشک ، هوازدگی فیزیکی مؤثرتر است .

 

2-3-1- ساخت :

 

هر ضعفی در ساختار سنگ اثر تهاجم عوامل هوازدگی را سرعت می بخشد .

بنابراین سطوح درزه ها ، سطوح لایه بندی ،

سطوح گسل یا هر نوع شکاف ناشی از گسل یا چین خوردگی ( شامل ترکهای برشی ) همگی شرایط مناسب را برای تأثیر عوامل هوازدگی و یخبندان به وجود می آورند .

 

2-3-2- بافت :

 

سنگ ممکن است دارای دانه های هم اندازه از نوع درشت دانه یا ریزدانه ، یا دارای بافت پرفیری ( دانه های نامساوی ) باشد .

سنگهای درشت دانه زودتر از سنگهای ریزدانه گسیخته می شوند ، بخصوص به تغییرات دما حساس اند .

این نوع گسیختگی حداقل تا حدودی به علت تفاوت ضرایب انبساطی کانیهای سازنده سنگ مربوط می باشد .
سنگها همچنین ممکن است متراکم یا متخلخل باشند .

سنگ متراکم دیرتر از سنگ متخلخل متلاشی می شود .

سنگهای متراکم تقریبا غیرقابل نفوذند ، لذا عوامل هوازدگی نمی تواند سریعا عمل نماید .

از طرف دیگر ، سنگهای با تخلخل باز و مویین ، آب را به سادگی جذب می کنند و بر اثر یخبندان دچار ترک خوردگی می شوند .

 

2-3-3- ترکیب شناسی :

 

از آنجایی که کانیهای مختلف دارای مقاومتهای متفاوتی در برابر هجوم عوامل هوازدگی می باشند ،

طبیعی است که سنگها به دلیل دارا بودن کانیهای سازنده متفاوت ،

دارای مقاومتهای گوناگونی نیز در برابر هوازدگی اند و آنهایی که دارای کانیهای با مقاومت کمتر هستند ، زودتر بر اثر عوامل مختلف آسیب می بینند .

 

 

 

2-3-3-1- کانیهای مضر :

 

برخی از کانیهای مشخص ( سولفورهای آهن ) را می توان در کلیه شرایط به عنوان کانیهای مضر در نظر گرفت ،

در حالی که برخی از کانی های دیگر ، مانند میکا فقط در مقادیر زیاد و در برخی از سنگها مانند ماسه سنگها و مرمرها مضر هستند .

یکی از علل تغییر رنگ در سنگها که کمتر مورد توجه قرار می گیرد ، وجود کانیهای ناپایدار است که به سهولت به کانی دیگری تبدیل می شوند ،

این کانیها اغلب از نوع سولفورهای آهن بوده ، در مجاورت رطوبت اکسیده شده و به هیدروکسید تبدیل می شوند که نتیجه آن لکه دار شدن سنگ است .

 

مهمترین کانیهای مضر به شرح زیر می باشند :

 

فلینت یا چرت :

 

این واژه اشاره به شکلهای آمورف سیلیس دارد ،

که قطعاتی را در بسیاری از سنگ آهک ها تشکیل می دهد . در صورت وجود این کانی ، چند مشکل ممکن است به وجود آید .

اول اینکه این کانی خیلی سخت تر از کانیهای همراه است و هنگام برش ایجاد مشکل می نماید .

دوم در برابر هوازدگی بسیار مقاومتر است ، لذا باعث ایجاد نمایی آبله رو در سطح هوازده سنگ می شود .

 

سوم اینکه وقتی سنگ در معرض هوازدگی قرار می گیرد احتمالا از قسمتی که چرت جانشین می شود شکاف بر می دارد

  نمونه هایی از این قبیل در پلهایی که از سنگ آهک های چرتی ساخته شده اند ، دیده شده است .

 

میکا :

 

نوعی کانی فراوان در بسیاری از گرانیتها ، گنایسها ، ماسه سنگها و ماربل است .

برای گروه گرانیت ، میکا جز مضری به شمار نمی آید مگر اینکه تجمع موضعی ایجاد نموده باشد که در این صورت نمای بدی به سنگ خواهد داد .

در گنایسها خیلی کم پیش می آید که میکا مضر باشد ،

مگر اینکه مقدار آن آنقدر زیاد باشد که یک ساختار شیستی به وجود آید و باعث مزاحمت در برش آن به ابعاد مناسب شود .

در ماسه سنگها اگر مقدار میکا کم و دارای توزیع پراکنده باشد ضرری ندارد ،

اما اگر مقدار آن زیاد و در امتداد لایه بندی تمرکز یافته باشد ، باعث خردشدگی سنگ در این نقاط بر اثر  یخبندان های متوالی خواهد شد .

 

میکا همچنین به عنوان یک کانی فرعی در بسیاری از سنگ آهک های بلوری یا ماربل ها وجود دارد .

در اینها میکا ممکن است به شکلهای پراکنده ، متمرکز یا به صورت نواری وجود داشته باشد .

دانه های پراکنده اگر کم باشند چندان مزاحمتی ایجاد نمی نمایند ، اما در دو حالت دیگر ، میکا نه تنها باعث ایجاد مشکل در صیقل یکنواخت سنگ می شود 

بلکه اغلب سنگ را در برابر تهاجم هوازدگی تضعیف می نماید به طوری که سنگ به شکل بدی سوراخ سوراخ شده یا حتی پوسته پوسته می شود .

در برخی از ماربل ها که در معرض شرایط سخت قرار بگیرند احتمالا در خلال چند سال اول پس از نصب سنگ ، از شکل خواهند افتاد .

 پیریت :

 خیلی از سنگهای ساختمانی دارای حداقل مقادیر اندکی از این کانی هستند .

پیریت بر اثر هوازدگی به علت اکسیداسیون و هیدراکسیون به لیمونیت تبدیل می شود .

مقادیر اندک این کانی با توزیع پراکنده آسیبی به سنگ نمی زنند ، اما اگر مقدار آن زیاد باشد یا این که به صورت متمرکز وجود داشته باشد ،

تغییر پیریت به لیمونیت باعث ایجاد حفره هایی در سنگ می شود .

علاوه بر این ، لیمونیت در سطح نمایان سنگ اغلب با آب شسته می شود و روی سطح سنگ ایجاد آبله می نمایند .

به علاوه با تجزیه پیریت ، مقداری اسید سولفوریک تشکیل می شود که اگر سنگ حاوی کربناتها باشد ، مورد تهاجم اسید آزاد شده قرار می گیرد .

 

وقتی پیریت به سولفات آهن تغییر می کند ، سولفات تولید شده به سادگی محلول بوده و به وسیله تبخیر رطوبت به سطح سنگ منتقل می شود و باعث ایجاد شوره زدگی در سطح سنگ می شود .

البته تمام شووره های موجود در سطح سنگ را نمی توان به این علت نسبت داد .

 

اگر مقدار پیریت کم بوده و به طور پراکنده در سنگ موجود باشد ، آسیبی به سنگ نخواهد زد ,

اما تغییر پیریت به لیمونیت موجود ایجاد یک رنگ زرد ملایم در سنگ خواهد شد ،

البته در اینجا باید گفت که کربناتهای آهن نیز بر اثر هوازدگی به لیمونیت تبدیل می شوند .

 

بر اساس مطالب فوق بایستی از مصرف سنگهایی که دارای مقادیر قابل توجهی از پیریت هستند به عنوان سنگ ساختمانی اجتناب کرد .

 ترمولیت :

 یک کانی نوع آمفیبول با رنگ سفید تا سبز کمرنگ ( بسته به مقدار آن موجود در آن ) است که در برخی از سنگ آهک های ناخالص دگرگونی و معمولا به صورت مجموعه های الیافی با جلای ابریشمی مشاهده می شود و

در صورت قرار گرفتن در معرض هوازدگی ، به مواد رسی با رنگ سبز مایل به زرد تبدیل می شود .

این مواد ثانی سریعا از روی سنگ قابل شست و شو بوده ، در نتیجه حفره هایی در سطح سنگ به وجود می آید .

اندازه قطعات ترمولیت در برخی از سنگها به حدود چند سانتی متر می رسد .

 

2-3-4- عوامل مؤثر در عمر مفید سنگ ساختمانی :

 

بسیاری از سنگهای ساختمانی بر اثر استخراج نادرسیت هدر می روند .

استفاده از مواد منفجره یا استفاده نامناسب از امته های حفاری ممکن است منجر به ایجاد ترکهایی در سنگ شود .

ممکن است برخی از ترکها میکروسکوپی باشند ، اما حتی در این مقیاس نیز باعث نفوذ عوامل تخریب و در نتیجه تلاشی سنگ می شوند .

 

در مورد سنگهای لایه لایه فرآوریهایی از قبیل برش و صیقل از جهت سطوح موازی لایه بندی صورت گیرد .

اگر در مراحل استخراج ، ساب و صیقل سنگ نیز بیدقتی شود ، سبب ایجاد ترک ، درزه در سنگ می شود در نتیجه پدیده هوازدگی سریع خواهد شد .

 

  • – سنگ انتخابی باید از هر گونه درزه ، ترک ، شکاف یا سایر نقاط ضعف عاری باشد . 

  • – سنگ را باید قبل از انتخاب آزمایش کرد . آزمایشهای مورد نیاز بر اساس کاربرد سنگ باید تعیین شوند .

  • – قبل از انتخاب سنگ باید آن را با مطالعات میکروسکوپی بررسی نمود و در صورت وجود مقادیر بیش از حد کانیهای مضر و ناپایدار به صورت تجمعی از به کار بردن آنها در ساختمان پرهیز نمود . 

  • – تراکم یک سنگ لزوما تضمین کننده دوام آن نیست .

  •   سنگهای با مقدار جذب آب زیاد فقط در نواحی خشک استفاده شوند .

  •  سنگهای با تخلخل خیلی زیاد نباید در اقلیم های سرد و مرطوب استفاده شوند

  •  در شرایط خاص جهت محافظت سنگ می توان از پارافین یا مواد مخصوص استفاده نمود .

  •  آزمایش مقاومت در یخبندان برای سنگهایی که در مناطق سرد به کار می روند ضروری است .

  •  طراح برای این آزمایش باید تعداد دوره های لازم یخبندان را با توجه به محل کاربرد تعیین نماید .

 

  • در محیط هایی که با گازها و مواد شیمیایی سر و کار دارند باید دوام سنگ موردنظر در برابر این مواد با آزمایش بررسی شود .

    کلا سنگهای آهکی و ماسه سنگهایی که سیمان آنها از نوع آهکی باشد ، نسبت به این محیط ها پایداری کمتری دارند .

 -2- رنگ :

 

این عامل بیشتر از دید معماران مهم است ، اگرچه مهندسان نیز حتما روی رنگ سنگ نظر دارند .

معمولا رنگهای روشن نسبت به رنگهای تیره ترجیح داده می شوند .

این موضوع خصوصا در سنگهای آهکی مهمتر است زیرا

اکثر رنگهای تیره سنگهای آهکی در نمای بیرون ساختمان بر اثر نور خورشید و آلودگی هوا دوام ندارد .

رنگ سنگ از ویژگیهایی است که از نظر اقتصادی نیز بسیار مهم است .

سنگهایی با رنگ سبز ، لاجوردی و قرمز که کمیاب هستند دارای ارزش بیشتری می باشند .

گاهی فاصله دید در تشخیص رنگ سنگ اهمیت دارد .

یک گرانیت با دانه بندی متوسط که دارای فلدسپاتهای صورتی است ، در فاصله دور با این ویژگی دیده نخواهد شد .

همچنین یک قطعه چند رنگ از آن ، در فاصله دور به صورت تک رنگ در خواهد آمد .

بنابراین باید تک رنگ یا چند رنگ بودن سنگ را در فاصله ای حدود 20 تا 50 سانتی متر از چشم موردنظر قرار داد .

 

رنگ سنگهای آذرین و دگرگونی سیلیکاتی در ارتباط با رنگ فلدسپاتهای تشکیل دهنده است

که برحسب نوع آن می تواند رنگهای صورتی ، کرم ، قرمز ، سبز و سفید را به خود بگیرد .

 

در سنگهای رسوبی ، کانیهای اصلی معمولا بیرنگ هستند ( مانند کوارتز و کلسیت )

اما وجود مقدار اندکی از ناخالصی ها باعث رنگی شدن این سنگها می شود که از مهمترین آنها کربن و اکسیدهای آهن است .

رنگهای سیاه و آبی بر اثر وجود کربن آلی و رنگهای سبز و قرمز و زرد می تواند

بر اثر وجود اکسیدها و هیدروکسیدهای آهن به شرح زیر به وجود آید :

 

ثبات رنگ سنگها یکی از ویژگیهای مهم و کاربردی آنهاست .

رنگ بعضی از سنگها تغییر می کند و آنهایی که از مواد آلی ( خاکستری و سیاه ) تشکیل یافته اند ،

تغییرات بیشتری خواهند داشت .

رنگ سیاه یک گابرو با وجود کانیهای پیروکسن با دوام است ،

اما رنگ سیاه سنگ آهک که دارای مواد هیدروکربور می باشد با دوام نیست .

 

رنگ صورتی یک گرانیت حاصل از فلدسپاتها با دوام است ،

اما رنگ سبز ماسه سنگ اگر بر اثر وجود ترکیبات آهن باشد بادوام نخواهد بود.

 

ثبات رنگ سنگ بستگی به مکانی که سنگ در آن به کار می رود دارد .

سنگ آهک سیاه اگر در داخل ساختمان به کار رود ، رنگ آن برای مدت زیادی تغییر نمی کند

اما اگر در بیرون در معرض شرایط جوی خاص مخصوصا با رطوبت زیاد قرار بگیرد . تغییر رنگ آن بسیار سریع رخ می دهد .

 

رنگ بعضی از سنگها وقتی که در معرض شرایط جوی قرار گیرند تغییر می کند وو یا حتی از بین می روود .

سنگ آهکهای خاکستری به مرور زمان سفید می شوند ، آهکهای سیاه به خاکستری یا خاکستری زرد کم رنگ میل می کند .

در ماسه سنگها و رس ها رنگ لاجوردی و سبز که بر اثر سولفور آهن به وجود می آید ،

به وسیله اکسیداسیون ابتدا به زرد مایل به سبز و سپس به زرد یا قرمز تبدیل می شود .

 

یکی از علل دیگر در تغییرات رنگ که کمتر مورد توجه قرار می گیرد

وجود کانیهای ناپایدار است که به سهولت به کانیهای دیگر تبدیل می شوند .

تغییرات رنگ در سنگهای سفید نیز رخ می دهد .

معمولا این سنگها کدر می شوند و بر اثر فعل و انفعالات شیمیایی در مجاورت رطوبت لکه هایی در سطح آنها به وجود می آید .

فرسودگی این نوع سنگ ها بیشتر در شهرهای صنعتی و اقلیم های گرم و مرطوب پدید می آید ،

در صورتی که در هوای خشک و تمیز دوام این نوع سنگها بیشتر خواهد بود ،

کدر شدن سنگ در سطح آن یکنواخت نیست و در محل درزه ها و حفره ها بیشتر است .

 

از علل دیگر تغییر رنگ در سنگها

شورده زدگی است که به صورت لکه های سفید رنگ سطح آن را می پوشاند .

این لکه ها معمولا از ذرات کربنات کلسیم یا سولفات کلسیم تشکیل شده ، و گاهی با کلرورها و نیتراتها نیز همراهند .

 

شوره زدگی پیش از آنکه به نوع سنگ مورد استفاده مربوط باشد ، به بی توجهی در نصب آن برمی گردد .

نمکها در صورتی که تبخیر سطحی پیش آید روی سطح تشکیل بلور می دهند و چنانچه تبخیر در سطح زیرین پیش آید نمک در درون سنگ انباشته می شود .

 

تغییر رنگ سنگ به اهداف طرح و زیبایی آن آسیب می زند ، بنابراین باید در انتخاب سنگ به این نکات توجه کرد :

 

الف) به هنگام انتخاب سنگ موردنظر ، به کارکرد آن در ساختمانهای موجود با شرایط اقلیمی مشابه دقت شود .

معدنکاران و شرکتهای سنگبری که با سنگ موردنظر سر و کار دارند می توانند مشاوران خوبی در این زمینه باشند .

 

ب) اغلب سنگهای آهکی سیاه در بیرون ساختمان در معرض شرایط جوی و نور آفتاب تغییر رنگ می دهند .

 

ج) کانیهای ناپایدار حتی به میزان کم باعث تغییر رنگ می شوند .

پیش از انتخاب سنگ ، این موضوع را می توان به وسیله مطالعه پتروگرافی بررسی کرد .

 

د) صیغلی بودن سنگ به دوام رنگ آن کمک خواهد کرد .

 

2-1- قیمت :

 

قیمت سنگ ساختمانی به طور اهم به موارد زیر بستگی دارد :

 

الف) نوع سنگ و قابلیت کار روی آن ، خصوصا به لحاظ هزینه های استخراج و فرآوری

 

ب) قابلیت دسترسی به کانسار و نزدیکی به مسیرهای حمل و نقل

 

ج) تغییرات رنگ و بافت در سنگ و فراوانی آن

 

د) شرایط محلی

 

هر یک از عوامل فوق ممکن است بسته به شرایط حاکم بر بازار ،  سایر عوامل را تحت الشعاع قرار دهد .

 

 

منبع:انجمن سنگ

تصاویر اسکوپ سنگ نما

تصاویر اسکوپ سنگ نما

اسکوپ سنگ نما
اسکوپ سنگ نما
اسکوپ سنگ نما
اسکوپ سنگ نما
فروش اسکوپ سنگ نما
فروش اسکوپ سنگ نما
اسکوپ سنگ
اسکوپ سنگ
فروش اسکوپ
فروش اسکوپ
اسکپ سنگ
اسکپ سنگ
اسکوپ سنگ استیل مات
اسکوپ سنگ استیل مات
اسکوپ استیل مات
اسکوپ استیل مات
scope
scope
stone scope
stone scope
اسکپ
اسکپ
اسکوپ
اسکوپ

 

اسکوپ سنگ – اسکوپ – اسکوپ سنگ نما – نما – نما ساختمان – فروش اسکوپ سنگ نما

مشخصات سنگ نما و دوغاب خوب

مشخصات سنگ نما  خوب و دوغاب

هرچند کارشناسان در زمینه انتخاب مناسب، شرایطی را برای سنگ خوب  قائل می شوند

اما حقیقت این است که انتخاب سنگ برای نمای نهایی در بیشتر موارد (مصارف ابنیه مسکونی) ریشه در سلیقه افراد دارد.

در بیشتر موارد گزینه هایی که در انتخاب سنگ مورد توجهند عبارتند از رنگ و قیمت.

به هر ترتیب پیشنهاد می شود تا در زمان انتخاب گزینه های زیر را نیز مد نظر قرار دهید.

  • 1- سنگ بافتی یکنواخت و همگن داشته باشد. هرچند استفاده هوشمندانه از بافت های طبیعی سنگ می تواند در افزایش زیبایی  نهایی کار موثر باشد
  • 2-  فاقد شکستگی و پوسیدگی (بخصوص در مورد تراورتن ها ) باشد
  • 3-   بر اساس نوع کاربرد انتخاب گردد
  • 4-  در برابر عوامل جوی حاکم بر محیط کار مقاومت کافی داشته باشد
  • 5-    فاقد ترک و یا رگه های سست باشد

یک انتخاب درست ، برآیند آگاهی و خلاقیت است.

دوغاب ماسه و سيمان:

ملات متداول براى نگهدارى سنگ بر روى ديوار، ملات ماسه و سيمان به صورت دوغاب (ملات ) است.

نحوه ى تهيه ى دوغاب ( ملات ) ماسه و سيمان بدين صورت است

كه ابتدا مقدارى آب را در داخل بشكه ى  ساخت دوغاب (ملات)  ريخته و سپس سيمان اضافه شده و با بيل به هم زده مىشود.

بعد از آنكه سيمان و آب با يكديگر ً كاملا مخلوط شدند، ماسه شسته اضافه مىگردد.

اين عمل آنقدر تكرار شده تا دوغاب (ملات)  مورد نظر به دست آيد.

.که ملات ماسه سیمان ظرح اختلاط خاصی دارد